Hoe Aandelen Waarderen? Simpel Stappenplan en Checklijst Prijs van Aandeel bepalen

Veel beginners denken dat aandelen waarderen neerkomt op één magisch getal. Bijvoorbeeld: “De P/E is laag, dus dit aandeel is goedkoop.”
 In de praktijk werkt het anders. Een aandeel kan “goedkoop” lijken op basis van ratio’s, maar tóch dalen. En een aandeel kan “duur” lijken, maar tóch stijgen.

De kern: de markt prijst vooral de toekomst. Niet alleen de cijfers van vandaag, maar vooral wat beleggers verwachten dat er straks gebeurt.

In dit artikel leer je aandelen waarderen op een manier die simpel, logisch en toepasbaar is — zonder ingewikkeld jargon en zonder verkooppraat.

Disclaimer: dit artikel is geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico’s met zich mee, waaronder verlies van (een deel van) je inleg.

Waarom “Wat is dit aandeel waard?” vaak de verkeerde vraag is

De betere vraag is:

Waarom zou dit aandeel in waarde stijgen of dalen?
 En: wat is de markt nu al aan het verwachten?

Koersen bewegen namelijk niet alleen door “waardering”, maar door context:

  • in welke sector zit het bedrijf?
  • zit die sector in een goede of slechte fase (cyclus)?
  • wat doen rente, inflatie, vraag en aanbod?
  • hoe makkelijk kan een bedrijf groeien of juist overleven?

Je kunt ratio’s prima gebruiken, maar alleen als je ze in de juiste context zet.

De 80/20-regel van aandelen waarderen

Een handige vuistregel:

  • 80% van de grote bewegingen komt vaak door sector- en macrofactoren (de “wind mee of tegen”).
  • 20% komt door het individuele bedrijf (kwaliteit, management, marges, balans).

Veel beleggers doen precies het omgekeerde: ze staren zich blind op de 20% (P/E, P/B, ROE) en negeren de 80% (cyclus, kapitaalstromen, vraag/aanbod, rente).

Tip: let op de centen bij kopen en verkopen! Wij beleggen zelf via MEXEM, deze broker biedt objectief gezien een van de laagste kosten (€1 per transactie, en slechts 0,005% conversiekosten – wat 50X lager is dan bij bv. DEGIRO die AutoFX toepast wat veel geld kost), het grootste assortiment, gratis tools en Nederlandse klantenservice die ook echt bereikbaar is.

Via deze link krijg je tot €100 cashback op de transactiekosten van de eerste drie maanden.

Stap 1: Kijk eerst naar de context (sector & cyclus)

1) Zit de sector “mee” of “tegen”?

Een bedrijf kan fantastisch zijn, maar als de hele sector uit de gratie is, kan de koers tóch lang achterblijven.

Let op vragen als:

  • Wordt er veel geïnvesteerd in deze sector, of juist niet?
  • Is er een tekort of overschot in aanbod?
  • Wordt er geld naar deze sector toegetrokken, of stroomt het weg?

2) Wat zijn de grote krachten van buitenaf?

Denk aan:

  • rente (duurder geld drukt vaak waarderingen)
  • inflatie (kan marges slopen of juist helpen)
  • vraag en aanbod (zeker bij grondstoffen/industrie)
  • wetgeving/regels (kan een sector maken of breken)
  • vertrouwen/sentiment (beleggersgedrag is vaak extreem)

Belangrijk: veel effecten werken met vertraging. Een verandering in rente of investeringen zie je vaak pas later terug in bedrijfswinsten.

Stap 2: Zoek naar “sector-anomalieën” (als alles goedkoop lijkt)

Een slimme methode is niet starten met één aandeel, maar met een hele groep.

Stel:

  • je ziet één goedkoop aandeel → kan toeval zijn
  • je ziet een hele sector die goedkoop lijkt → dan is er iets aan de hand

Dan ga je onderzoeken:

  • Waarom is deze hele sector zo laag gewaardeerd?
  • Is dat terecht (structureel probleem)?
  • Of is het overdreven (tijdelijk probleem)?

Dit helpt je om niet te blijven hangen in “welke moet ik kopen?”, maar eerst te snappen waarom de kans überhaupt bestaat.

Stap 3: Pas daarna kijk je naar waarderingsratio’s (de juiste ratio per sector)

Niet elke sector waardeer je hetzelfde. Een bank is iets anders dan een softwarebedrijf.

Hier zijn de bekendste ratio’s, super simpel uitgelegd:

P/E (koers-winstverhouding)

Wat is het?
 Koers gedeeld door winst per aandeel.
Hoe lager, hoe ‘goedkoper’ (in theorie).

Valstrik: winst kan tijdelijk hoog of laag zijn. Bij cyclische sectoren zegt P/E soms weinig.

P/B (koers-boekwaarde)

Wat is het?
 Koers vergeleken met de waarde op de balans (bezittingen minus schulden).
Handig bij banken en bedrijven met veel tastbare assets.

Valstrik: boekwaarde is niet altijd “echte waarde” (bijv. afwaarderingen, oude waarderingen, goodwill).

P/S (koers-omzet)

Wat is het?
 Koers vergeleken met omzet.
Handig als winst (nog) laag is, maar omzet wel stabiel groeit.

Valstrik: omzet zonder winst is niet automatisch goed.

Cashflow (liefst vrije cashflow)

Winst is boekhoudkundig. Cashflow is “echt geld”.
 Als een bedrijf structureel vrije cashflow kan genereren, geeft dat vaak meer houvast.

Kort: als je één ding extra leert naast P/E, kies cashflow.

Stap 4: Vraag altijd: “Wat is er al ingeprijsd?”

De markt is een verwachtingenmachine. Een aandeel stijgt vaak niet omdat het “goed” is, maar omdat het beter is dan verwacht.

Stel:

  • de markt verwacht krimp → en het valt “minder slecht” mee → koers kan hard stijgen
  • de markt verwacht topgroei → en het is “gewoon oké” → koers kan dalen

Daarom is een sterke waarderingsvraag:

Welke toekomst verwacht de markt al?
 En: wat moet er gebeuren om die verwachting te verslaan?

Stap 5: Beoordeel overlevingskans (balans & schuld)

Zeker bij sectoren die hard schommelen is dit cruciaal.

Check simpel:

  • Heeft het bedrijf veel schuld?
  • Moet het binnenkort herfinancieren (leningen vernieuwen)?
  • Kan het een paar slechte kwartalen aan zonder problemen?

Bij “goedkope” sectoren zit het risico vaak hier: te veel schuld op het verkeerde moment.

Stap 6: Begrijp “asymmetrie” (je beste vriend als belegger)

Asymmetrie betekent:

  • als je gelijk krijgt, kan je winst veel groter zijn dan je verlies
  • als je ongelijk krijgt, blijft je verlies beheersbaar (door positie-grootte en spreiding)

Praktisch:

  • je hoeft niet 10 van de 10 keer gelijk te hebben
  • een paar grote winnaars kunnen veel compenseren

Maar dit werkt alleen als je risico niet stiekem “oneindig” is (bijv. door te grote posities of te veel schuldrisico).

Een groot voordeel voor jou als particuliere belegger: tijd

Professionele beleggers hebben vaak druk om elk jaar (of elk kwartaal) te presteren. Jij hoeft dat niet.

Jouw mogelijke “edge” (voorsprong) is vaak:

  • een langere tijdshorizon
  • geduld
  • niet meedoen aan paniek of hype

Dat is saai… en precies daarom werkt het voor veel mensen beter.

Aandelen waarderen in 7 simpele vragen (checklist)

Gebruik deze checklist voordat je überhaupt naar “kopen” denkt:

  1. Wat doet dit bedrijf, en hoe verdient het geld?
  2. In welke sector zit het, en zit die sector mee of tegen?
  3. Welke externe factoren sturen de sector? (rente, regels, vraag/aanbod)
  4. Wat verwacht de markt al van de toekomst? (ingebouwd in de koers)
  5. Welke ratio past bij deze sector? (P/E, P/B, P/S, cashflow)
  6. Kan het bedrijf tegen een stootje? (schuld, balans, cash)
  7. Is mijn positie klein genoeg als ik fout zit? (risicobeheer)

Als je op meerdere vragen geen duidelijk antwoord hebt, is dat geen ramp. Maar dan is het vaak wél een signaal: eerst leren, dan pas handelen.

Veelgemaakte fouten bij aandelen waarderen

Fout 1: Eén ratio als “waarheid”

Een lage P/E betekent niet automatisch goedkoop. Het kan ook betekenen: de markt verwacht problemen.

Fout 2: Alleen naar “nu” kijken

Koersen bewegen op toekomstverwachtingen, niet op een momentopname.

Fout 3: Bedrijf analyseren zonder sector

Als de hele sector tegenwind heeft, moet je extra kritisch zijn.

Fout 4: Geen plan voor portfolio en positie-grootte

Zelfs een goede analyse kan fout uitpakken. Je vangt dat op met spreiding en kleine posities.

Conclusie over aandelen waarderen

Aandelen waarderen is geen formule met één uitkomst. Het is een combinatie van:

  • context (sector + macro)
  • waardering (ratio’s, maar in de juiste sector)
  • verwachtingen (wat is al ingeprijsd?)
  • risico (balans, schuld, positie-grootte)
  • tijd (geduld als voordeel)

Als je dit snapt, ga je minder gokken en meer denken als een rustige belegger.

Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.