Wat is een ETF en hoe werkt het? Complete uitleg voor beginners

Wat is een ETF en hoe werkt het? Complete uitleg voor beginnen met ETF beleggen

Je wilt beginnen met beleggen, maar je hebt geen zin om elke dag nieuws te volgen, grafieken te checken en bedrijven uit te pluizen. Dan is de kans groot dat jij uitkomt bij ETF’s. En dat snappen wij. Met één aankoop kun je meteen in heel veel bedrijven tegelijk beleggen, waardoor je risico’s vaak lager zijn dan bij losse aandelen.

In dit artikel leggen wij super simpel uit wat een ETF is, hoe het werkt, welke soorten ETF’s er zijn en waar je op let als je verstandig wilt starten. Je hoeft geen voorkennis te hebben. Als jij snapt wat “een mandje met heel veel aandelen” betekent, dan ben je al halverwege.

Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk advies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.

Wat is een ETF?

ETF staat voor Exchange Traded Fund. In normaal Nederlands is dat een fonds dat je op de beurs kunt kopen en verkopen, net zoals een aandeel. Het grote verschil is dit: een ETF is geen “één bedrijf”, maar een pakketje met heel veel beleggingen erin.

Zie het als een mandje. In dat mandje zitten bijvoorbeeld 500 aandelen, of 3.000 aandelen, of soms juist maar 25 aandelen als het om een heel specifiek thema gaat. Jij koopt dat ene mandje, en je geld wordt automatisch verdeeld over alles wat erin zit.

Dat is meteen de grootste reden waarom ETF’s zo populair zijn bij starters: je krijgt spreiding zonder dat jij zelf 50 verschillende aandelen hoeft te kopen.

Hoe werkt een ETF in de praktijk?

Een ETF volgt meestal een vaste “regel”. Die regel heet vaak een index. Een index is simpel gezegd een lijst met bedrijven die bij elkaar horen, bijvoorbeeld omdat ze uit hetzelfde land komen of uit dezelfde sector.

Een ETF probeert die index na te bootsen. Dat kan op twee manieren.

Een ETF die echt de aandelen koopt

Veel ETF’s kopen de aandelen die in de index zitten. Als de index bijvoorbeeld bestaat uit 500 bedrijven, dan koopt het fonds (grof gezegd) ook die 500 bedrijven. Vaak met grotere weging voor grotere bedrijven.

Een ETF die de index op een andere manier volgt

Sommige ETF’s gebruiken een andere techniek om de index te volgen. Dat kan prima werken, maar voor beginners is het meestal logisch om te kiezen voor een ETF die “fysiek” belegt, omdat dat makkelijker te begrijpen is.

Het belangrijkste voor jou is niet de techniek, maar het effect: als de markt stijgt, stijgt jouw ETF meestal mee. Als de markt daalt, daalt jouw ETF meestal ook mee.

Waarom kiezen veel beginners voor ETF beleggen?

Wij zien vier redenen waarom ETF’s zo goed passen bij starters die rustig vermogen willen opbouwen.

Je hebt meteen spreiding

Als je één los aandeel koopt, kan dat bedrijf heel hard stijgen, maar ook hard dalen. Bij een brede ETF is de klap van één slecht bedrijf vaak veel kleiner, omdat jouw geld over heel veel bedrijven verdeeld is.

Je hoeft niet “de perfecte winnaar” te kiezen

Veel beginners willen meteen het beste aandeel vinden. Alleen: dat is moeilijk. En vaak ben je dan vooral met emoties bezig. Een ETF haalt een groot deel van die druk weg.

Het is simpel om vol te houden

Beleggen werkt het best als je het lang volhoudt. ETF’s zijn gemaakt voor die lange adem. Je hoeft niet elke week iets te doen.

Je weet beter wat je koopt

Een ETF is transparant. Je kunt meestal gewoon zien welke bedrijven erin zitten, hoeveel posities het fonds heeft en wat de kosten zijn.

Welke soorten ETF’s zijn er?

Niet elke ETF is hetzelfde. Sommige ETF’s zijn super breed, andere zijn juist heel smal. En dat verschil bepaalt voor een groot deel het risico.

Wereldwijde ETF’s

Wereldwijde ETF’s beleggen in bedrijven over de hele wereld. Vaak zitten er duizenden bedrijven in. Dit type wordt vaak gekozen door mensen die zo min mogelijk willen nadenken over landen, sectoren of trends.

Het voordeel is rust: je hoeft niet te gokken welk land het de komende jaren het best doet. Het nadeel is dat je ook altijd “alles” koopt, dus je hebt minder kans om een specifiek thema te verslaan.

Land-ETF’s en regio-ETF’s

Sommige ETF’s richten zich op één land of één regio, zoals Europa of de Verenigde Staten. Dat kan logisch zijn als je een duidelijke reden hebt, maar het maakt je portefeuille minder gespreid dan een wereldwijde ETF.

Voor beginners geldt meestal: hoe breder, hoe makkelijker.

Sector- en thema-ETF’s

Thema-ETF’s richten zich op één onderwerp, zoals technologie, energie, zorg, defensie of halfgeleiders. Dit kan extra rendement opleveren als het thema hard groeit, maar het kan ook extra pijn doen als het thema uit de mode raakt of tijdelijk tegenzit.

Een thema-ETF heeft vaak minder bedrijven in het mandje en is daardoor beweeglijker. Dat is niet “goed” of “fout”, maar je moet wel weten dat je meer schommelingen kunt krijgen.

Hoe verdien je geld met een ETF?

Met een ETF kun je grofweg op twee manieren resultaat behalen. Beide kunnen tegelijk gebeuren.

Koersstijging

Als de bedrijven in het mandje groeien en beleggers meer willen betalen voor die bedrijven, dan stijgt de prijs van de ETF. Verkoop jij later tegen een hogere prijs dan je kocht, dan heb je winst.

Dividend

Sommige ETF’s ontvangen dividend van de bedrijven in het mandje. Wat er daarna gebeurt, hangt af van het type ETF.

Uitkerende ETF

Bij een uitkerende ETF krijg jij (meestal per kwartaal of per half jaar) dividend uitbetaald op je rekening.

Herbeleggende ETF

Bij een herbeleggende ETF wordt dat dividend automatisch opnieuw belegd in het fonds. Je ziet dan niet elke keer geld binnenkomen, maar je positie groeit sneller mee, omdat je dividend meteen weer “aan het werk” wordt gezet.

Voor beginners is het vooral belangrijk dat je snapt welke variant je koopt, zodat je niet verrast wordt.

Welke kosten betaal je bij een ETF?

ETF’s zijn vaak goedkoper dan actief beheerde fondsen, maar “goedkoop” betekent niet “gratis”. Er zijn drie kosten waar je op let.

Lopende kosten

Elke ETF heeft lopende kosten. Dat heet vaak de TER (Total Expense Ratio). Dit is een percentage per jaar dat uit het fonds wordt gehaald. Je ziet dit niet als aparte afschrijving, maar je merkt het wel in je resultaat.

Transactiekosten

Als jij koopt of verkoopt, betaal je meestal kosten per transactie. Dat verschilt per aanbieder en per beurs.

Valutakosten

Koop jij een ETF in een andere valuta dan euro, dan kunnen er extra kosten en wisselkoersrisico’s meespelen. Dat is niet per se een ramp, maar het is wel iets dat je bewust moet kiezen, zeker als je met kleine bedragen start.

Hoeveel risico heeft een ETF?

Een ETF kan veilig voelen, omdat je spreiding hebt. Maar “gespreid” betekent niet “zonder risico”. Als de hele markt daalt, dan daalt een brede ETF meestal ook.

Koersdalingen horen erbij

Op de beurs zijn dalingen normaal. Soms gaat het om een kleine dip. Soms om een grote daling. Als jij dan in paniek verkoopt, maak je vaak precies de fout die beleggers geld kost: verkopen als het rood is.

Daarom is tijd zo belangrijk. Hoe langer jij je geld kunt missen, hoe groter de kans dat tijdelijke dalingen weer herstellen.

Je tijdshorizon is je superkracht

Als jij 20+ bent en je belegt voor later, dan heb je iets wat veel mensen niet hebben: tijd. Die tijd maakt het makkelijker om rustig te blijven als de markt beweegt.

Als je binnen een paar jaar geld nodig hebt, dan is beleggen in aandelen-ETF’s meestal minder logisch. Dan wil je extra voorzichtig zijn.

Hoe kies je een goede ETF als beginner?

Er zijn duizenden ETF’s. Daarom houden wij het simpel. Als jij net start, wil je vooral fouten voorkomen.

Kijk eerst naar je doel

Waarom beleg je? Voor later, voor een huis, voor financiële rust? Als jij je doel niet weet, is het lastig kiezen.

Check de spreiding

Hoeveel bedrijven zitten erin, en hoe verdeeld is het fonds? Als de top 10 bedrijven samen een heel groot deel van de ETF zijn, dan is het fonds afhankelijker van een paar grote namen.

Let op de kosten

Een klein kostenverschil lijkt onbelangrijk, maar op lange termijn kan het aantikken. Kies liever iets simpels met lage lopende kosten dan iets ingewikkelds dat je niet begrijpt.

Kijk naar dividend: uitkeren of herbeleggen

Wil jij cash op je rekening, of wil je liever dat alles automatisch wordt herbelegd? Het gaat erom dat je kiest wat bij jouw plan past.

Let op valuta en beurs

Als je de keuze hebt, is het voor veel beginners logisch om een variant in euro te pakken. Dat maakt het makkelijker en je voorkomt extra gedoe met wisselkoersen.

ETF waardering: let op de prijs bij kopen

Veel beginners denken: “Een ETF is breed, dus het is altijd wel oké.” Maar ook een brede ETF kan duur of goedkoop zijn, afhankelijk van de prijzen van de bedrijven die erin zitten.

Voor jou als beginner is dit de simpele regel: maak waardering niet belangrijker dan gedrag. Het belangrijkste is dat jij een plan kiest dat je volhoudt, in plaats van dat je steeds switcht omdat je bang bent “te duur” te kopen.

Hoe koop je een ETF?

De stappen zijn simpel, maar wij raden aan om het rustig te doen en niet te haasten.

Stap 1: Kies een plek om te beleggen

Je opent een beleggingsrekening bij een aanbieder. Let daarbij vooral op kosten, gebruiksgemak en of jij snapt wat er gebeurt als je koopt en verkoopt.

Tip: let op de centen bij kopen en verkopen! Wij beleggen zelf via MEXEM, deze broker biedt objectief gezien een van de laagste kosten (€1 per transactie, en slechts 0,005% conversiekosten – wat 50X lager is dan bij bv. DEGIRO die AutoFX toepast wat veel geld kost), het grootste assortiment, gratis tools en Nederlandse klantenservice die ook echt bereikbaar is.

Via deze link krijg je tot €100 cashback op de transactiekosten van de eerste drie maanden.

Stap 2: Zoek de juiste ETF

Je zoekt meestal op de naam en controleert de code van de ETF (ticker of ISIN). Zo weet je zeker dat je de juiste versie koopt.

Stap 3: Kies een ordertype

Als beginner is het vaak het makkelijkst om een simpele marktorder of limietorder te gebruiken. Het belangrijkste is dat je snapt wat je order doet voordat je op “kopen” drukt.

Stap 4: Begin met kleine bedragen en bouw op

Veel starters hebben geen mega budget. Dat is prima. Juist door maandelijks of per kwartaal te kopen, bouw je een ritme op en hoef je niet te stressen over “het perfecte moment”.

Veelgemaakte ETF-fouten die jij wilt vermijden

ETF beleggen is simpel, maar mensen maken het vaak ingewikkeld. Dit zijn fouten die wij vaak zien.

Te snel naar thema-ETF’s springen

Thema’s kunnen aantrekkelijk zijn, maar ze schommelen vaak meer. Start liever breed en leer eerst hoe jij reageert op stijgingen en dalingen.

Alles in één keer investeren

Als je ineens al je geld investeert en de markt zakt daarna, dan voelt dat heftig. Stapsgewijs inleggen kan helpen om rust te houden.

Meerdere ETF’s kopen die hetzelfde doen

Sommige mensen kopen een wereldwijde ETF en daarnaast nog twee of drie ETF’s die bijna dezelfde bedrijven bevatten. Dan denk je dat je spreidt, maar in werkelijkheid heb je vooral overlap.

Vergeten dat beleggen tijd nodig heeft

ETF’s zijn geen snel rijk plan. Het idee is dat je lang blijft zitten, zodat rendement op rendement de tijd krijgt om zijn werk te doen.

ETF’s combineren met andere beleggingen

Sommige mensen combineren aandelen-ETF’s met andere keuzes, zoals obligaties of vastgoedfondsen. Dat kan, maar hoe meer je toevoegt, hoe belangrijker het is dat je begrijpt waarom je het doet.

Als jij net begint, is het vaak slimmer om eerst één simpele basis te kiezen en pas later uit te breiden als je meer ervaring hebt.

Verder leren zonder overwhelm

Je hoeft niet in één week een beleggingsexpert te worden. Begin met de basis, start klein en leer onderweg. Als je extra uitleg wilt op een rustig tempo, kun je beginnen met een gratis cursus waarin je stap voor stap leert hoe online beleggen werkt.

Samenvatting: ETF uitleg in één minuut

Een ETF is een mandje met beleggingen dat je op de beurs koopt en verkoopt.
Je krijgt vaak meteen spreiding, waardoor je risico’s meestal lager zijn dan bij losse aandelen.
Je kunt resultaat behalen via koersstijging en via dividend, afhankelijk van het type ETF.
Kosten en risico’s blijven belangrijk, dus kijk altijd naar spreiding, kosten, dividend en valuta.
Voor beginners werkt “simpel en breed starten” vaak het best, omdat je dan minder fouten maakt.

Disclaimer: dit artikel bevat geen persoonlijk advies. Beleggen kent risico’s tot geldverlies.